Ο θάνατος του Θεού και η Ανάσταση του ανθρώπου.

 Παν. Νέλλα, Κοινωνία 

 

 Ο θάνατος του Θεου είναι ένα από τα κεντρικά θέματα όχι μόνο της σύγχρονης Δυτικής φιλοσοφίας και λογοτεχνίας, αλλά και της ίδιας της Θεολογίας. Τα τελευταία χρόνια γράφτηκαν χιλιάδες σελίδες σχετικές μ' αυτό, ανέβηκαν έργα στο θέατρο, γυρίσθηκαν ταινίες, το θέμα ξέφυγε από τα μελετητήρια των ειδικών και απασχολεί το ευρύτερο κοινό. Το άρθρο τούτο έχει σκοπό να δώση, στην αρχή, μια γενική ενημέρωση και μια ερμηνεία για το φαινόμενο, και να προσπαθήση στη συνέχεια, αφού το τοποθετήση με βάση τα ορθόδοξα κριτήρια, να σκιαγράφηση τη συμβολή, που θα μπορούσε να προαναφέρη η Ορθοδοξία συμμετέχοντας στη σχετική συζήτηση.

Στο χώρο της φιλοσοφίας το θέμα αρχίζει με το Νίτσε, για τον οποίο, όπως είναι γνωστό ο θάνατος του Θεού αποκαλύπτεται και ταυτόχρονα είναι ταυτόσημος. Με την ανατροπή όλων των αξιών, ολόκληρης της υπεραισθητής περιοχής, σύμπαντος του κόσμου των ιδεών και των ιδανικών. Μοναδική και υψίστη αξία μένει για το Νίτσε ο άνθρωπος, ο «υπεράνθρωπος»: Πού είναι ο Θεός; γράφει ήδη στα 1882. Θα σας το πω εγώ. Τον σκοτώσαμε. Εμείς όλοι είμαστε οι φονιάδες του... ο Θεός είναι νεκρός... ο Θεός θα μείνη νεκρός. Τι άλλο είναι οι εκκλησίες παρά οι τάφοι και τα μνήματα του Θεού;».

Ο Νίτσε στην εποχή του αναγκάζεται να βάλη τα λόγια αυτά στο στόμα ενός τρελλού ανθρώπου. Αλλά ο Σάρτρ επαναλαμβάνει με πλήρη άνεση το ίδιο κήρυγμα κατά την έναρξη του Β' παγκόσμιου πολέμου, μιλώντας σε μια δημόσια συγκέντρωση στη Γενεύη: «Κύριοι, ο Θεός πέθανε. Σας αναγγέλλω, κύριοι, το θάνατο του Θεού».

Το τι σημαίνει για την άθεη υπαρξιακή φιλοσοφία ο θάνατος του Θεού μας το αποκαλύπτει με ενάργεια η αντίστοιχη λογοτεχνία. Αφού δεν υπάρχει θεός, άρα δέν υπάρχει παρά η βιολογική ζωή. Με διονυσιακή αγαλλίαση ο Καμύ υμνεί στα πρώτα του έργα το μεγαλείο και τη χαρά αυτής της ζωής· την ομορφιά που κλείνει μέσα της μια ζεστή μέρα στην ακροθαλασιά, μια χειμωνιάτικη νύχτα, που η οικογένεια είναι μαζεμένη γύρω στη φωτιά. Αλλά η βιολογική ζωή είναι η «εν φθορά» ζωή και ο ίδιος ο Καμύ, όσο προχωρεί , ανακαλύπτει μέσα στη ζωή το σαράκι αυτό της φθοράς, που κλέβει τη χαρά, που απομυζά την ουσία και αφίνει ανούσια και ανόητη τη ζωή, που δημιουργεί μέσα στον άνθρωπο την αίσθηση του χάους και του κενού, πράγμα που τόσο έντονα περιγράφεται στον «Ξένο», και που ο Σάρτρ με τόση επιτυχία, ονομάζει στο ομώνυμο έργο του «Ναυτία».

Γνώθει σαυτόν

Πρόλογος

«Ὁ Νόμος ἠσθένησεν, ἀργεῖ τὸ Εὐαγγέλιον,
Γραφὴ δὲ πᾶσα, ἐν σοὶ παρημέληται,
Προφῆται ἠτόνησαν, καὶ πᾶς δικαίου λόγος».
(Μέγας Κανών)

Τὰ ἀνωτέρω ἔγραφεν εἰς τὸν Μεγάλον Κανόνα ὁ Ἅγιος Ἀνδρέας Κρήτης, ἅτινα ἐπαληθεύουν εἰς τὰς ἡμέρας μας ὅπου τὰ μέσα ἐνημερώσεως (Ἐφημερίδες, Περιοδικά, Τηλεόρασις, Ραδιόφωνο) ἀπομακρύνουν τοὺς Χριστιανοὺς ἀπὸ τὸν φόβον τοῦ Θεοῦ, ὡς ἐκ τούτου ὁ Οἰκουμενισμὸς ὀργιάζει διὰ τὴν ἐπικράτησιν τῆς πανθρησκείας τοῦ ἀντιχρίστου, ἡ Κοινωνία παραπαίει, ἡ οἰκογένεια ταράσσεται καὶ συγκλονίζεται καὶ ἀπὸ τοὺς τρομακτικοὺς κινδύνους ἀντιμετωπίζει ἀπαρηγορήτους θλίψεις.

Οἱ Ζηλωταὶ Ἁγιορεῖται Πατέρες ἐκδίδουν τὸ μικρὸν φυλλάδιον αὐτὸ διὰ νὰ βοηθήσουν τοὺς ἐν τῷ κόσμῳ ἀδελφοὺς νὰ αὐτοεξετάσουν τὸν ἐσωτερικό τους κόσμον καὶ διὰ τῆς μετανοίας καὶ ἐξομολογήσεως καὶ τῶν Θείων Μυστηρίων νὰ ἐξαγνίσουν τὴν ψυχήν τους καὶ θὰ τοὺς χαρίσῃ ὁ Κύριος τὴν αἰώνιον Ζωήν.

--------------------------------------------


Πρὸς πάντα ἄνθρωπον, Κληρικὸν καὶ λαϊκόν, μικρόν τε καὶ μεγάλον, παῖδας καὶ παιδίσκας.

Διὰ νὰ γνωρίσῃς, ἀγαπητὲ ἀναγνῶστα, τὸν ἑαυτόν σου, πρέπει νὰ ἐξετάσῃς ὅσον τὸ δυνατὸν ἀκριβέστερον τὰ ἁμαρτήματα, τὰ ὁποῖα διέπραξες καθ᾿ ὅλον τὸν χρόνον, τὸν ὁποῖον ἔζησες ἐν ἀμελείᾳ καὶ ἀδιαφορίᾳ εἰς τὴν ζωὴν τῆς ἁμαρτίας· ἀκόμη δὲ νὰ ἐξετάσῃς καὶ τὰ πάθη, τὰς κακίας, τὰς κλίσεις, καὶ τὰ ἐλαττώματα, τὰ ὁποῖα ἡ ἁμαρτία ἔχει μορφώσει εἰς τὴν ψυχήν σου καὶ μὲ τὰ ὁποῖα ἔχει δέσει τὸν νοῦν σου καὶ τὴν καρδίαν σου καὶ τὸ σῶμά σου. Ἐπίσης νὰ ἐξετάσῃς καὶ ὅλους τοὺς λογισμοὺς καὶ σκέψεις σου, αἱ ὁποῖαι ἐσωτερικῶς σὲ παρακινοῦν εἰς τὸ κακὸν μέχρι καὶ τῶν ἐλαχιστοτάτων.

Διὰ νὰ εὐκολυνθῇς δέ, ἀγαπητέ μου ἀναγνώστα, εἰς τὴν αὐτοεξέτασιν ταύτην, σοὶ γράφω, ὅσα καὶ ἐγὼ παρὰ τοῦ πνευματικοῦ ἐδιδάχθην καὶ παρακαλῶ ἀναγίνωσκε συνεχῶς καὶ μετὰ προσοχῆς ταῦτα μελέτα, καὶ τοῦ Θεοῦ συνεργοῦντος θὰ γνωρίσῃς ἀκριβῶς τὸν ἑαυτόν σου, θὰ διορθώσῃς εὐκόλως τὰ ἐλαττώματά σου καὶ θὰ βαδίσῃς ἀνδρείως καὶ εὐσταλῶς τὴν ὁδὸν τῆς ἀρετῆς.

Ἐξέτασον ἀγαπητέ, τὴν ἐπιθυμίαν, τὴν ὁποίαν ἔχεις διὰ τὴν σωτηρίαν σου. Ἐπειδὴ εἰς τὰς μεγάλας καὶ δυσκόλους πράξεις, πρέπει νὰ ἔχῃ ὁ ἄνθρωπος καὶ μίαν μεγάλην ἐπιθυμίαν καὶ οὕτως ἀποβαίνει εὐτυχὲς τὸ τέλος τῶν πράξεών του· διότι ἄλλως δὲν νικᾷ ὁ ἄνθρωπος τὰ ἐμπόδια, τὰ ὁποῖα ἀντιστέκονται εἰς αὐτὸν εἰς τὸ νὰ ἐπιτύχῃ τὸν σκοπόν, τὸν ὁποῖον ἐπιθυμεῖ.

Ἐξέτασον λοιπὸν τὴν ἐπιθυμίαν, τὴν ὁποίαν ἔχεις διὰ τὴν σωτηρίαν σου, πρῶτον ἐὰν εἶναι τόσον ἰσχυρὰ ὥστε νὰ σὲ παρακινῇ εἰς τὰ καλὰ ἔργα· δεύτερον ἐὰν εἶναι θερμὴ καὶ ὑπερβολική· διότι ἀληθῶς εἶναι ἐντροπὴ μεγάλη, νὰ ἐπιθυμῇς μὲν μὲ τόσην ἀδιαφορίαν καὶ ψυχρότητα τὸ αἰώνιον ἔργον τῆς σωτηρίας σου, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀναγκαιότερον ὅλων τῶν ἄλλων· νὰ ἐπιθυμῇς δὲ ἀπ᾿ ἐναντίας μὲ τόσην θερμότητα τὰ προσωρινὰ καλά, τὰ ὁποῖα δὲν σοῦ χρησιμεύουν οὐδόλως· τρίτον ἐξέτασον ἐὰν ἡ ἑπιθυμία σου αὕτη εἶναι μόνη, δηλαδὴ ἐὰν ἐπιθυμῇς μόνην καὶ μόνην τὴν σωτηρίαν σου, ὅλα δὲ τὰ ἄλλα πράγματα, τόσον μόνον τὰ ἐπιθυμῇς, ὅσον συμβάλλουν εἰς τὴν σωτηρίαν σου· ὅσα δὲ εἶναι ἐναντία εἰς αὐτήν, τὰ μισῇς καὶ τὰ ἀποστρέφεσαι.

ο λόγος σάρξ εγένετο

Για να προσεγγίσουμε την σάρκωση  του Λόγου και την απόρρητη γέννησή του από την αειπάρθενο Μαρία και να κατανοήσουμε καλά  το μυστήριο της οικονομίας για την σωτηρία του γένους  μας το κρυμμένο προ των αιώνων (Εφεσίους 3:9),  θα μας βοηθήσει η εξής γνωστή εικόνα:


Κατά την δημιουργία της προμήτορος Εύας ο Θεός  πήρε την έμψυχη πλευρά του Αδάμ και την ολοκλήρωσε σε γυναίκα, γι’ αυτό δεν εμφύσησε σ’ αυτήν
πνοή ζωής καθώς και στον Αδάμ, αλλά το μέρος  που έλαβε από την σάρκα του το τελειοποίησε σε
ολόκληρο σώμα γυναικός, την δε απαρχή του πνεύματος που έλαβε μαζί  με την έμψυχη σάρκα την τελειοποίησε σε ψυχή ζωντανή δημιουργώντας με τα δυό μαζί έναν άλλον  άνθρωπο. Κατά τον ίδιο ακριβώς  τρόπο ο πλαστουργός και κτίστης Θεός πήρε από την Αγία Μαρία έμψυχη σάρκα σαν ζύμη  και μικρή απαρχή από το φύραμα της φύσεώς μας - δηλαδή  από την ψυχή και το σώμα μαζί - και την ένωσε με την δική  του ακατάληπτη και απρόσιτη Θεότητα.  Ή μάλλον ένωσε πραγματικά όλη την υπόσταση της Θεότητός του με την δική  μας φύση, την έσμιξε άμικτα μ’ αυτή και την έκανε άγιο ναό του. Έτσι ο ποιητής του Αδάμ έγινε  ατρέπτως και αναλλοιώτως τέλειος άνθρωπος....
Όπως ακριβώς  λοιπόν από την πλευρά του Αδάμ έπλασε την γυναίκα, έτσι, αφού δανείστηκε την σάρκα από την θυγατέρα του Αδάμ την αειπάρθενο και Θεοτόκο Μαρία και την έλαβε χωρίς σπορά, γεννήθηκε κατά τον ίδιο τρόπο με τον πρωτόπλαστο. Ώστε όπως ακριβώς  ο Αδάμ με την παράβαση έγινε  η αρχή της γεννήσεως μας στην φθορά και στον θάνατο, έτσι και ο Χριστός και Θεός  μας με την εκπλήρωση κάθε δικαιοσύνης έγινε  η απαρχή της αναγεννήσεώς μας στην αφθαρσία και την αθανασία. Αυτό εννοεί ο θείος Παύλος όταν λέει: «Ο πρώτος άνθρωπος πλάστηκε από τη γη χοϊκός.  Ο δεύτερος άνθρωπος, δηλαδή  ο Κύριος, είναι επουράνιος. Ό,τι λογής  ήταν ο χοϊκός  τέτοιοι είναι  και όλοι οι χοϊκοί  και ό,τι λογής είναι  ο επουράνιος τέτοιοι είναι  και όλοι όσοι γίνονται επουράνιοι δι’ αυτού.»(Α’Κορινθίους 15:47-48). Και πάλι: «Η απαρχή είναι  ο Χριστός, έπειτα όσοι είναι  του
Χριστού.» (Α’ Κορινθίους 15:23).

Νά ζητᾶμε ἀπ΄τόν Θεό νά γίνει τό θέλημά Του στή ζωή μας

Οἱ προσευχές μας δέν εἰσακούονται, διότι δέν εἴμαστε ἄξιοι. Πρέπει νά γίνεις ἄξιος, γιά νά προσευχηθεῖς. Δέν εἴμαστε ἄξιοι, διότι δέν ἀγαπᾶμε τόν πλησίον μας ὡς ἑαυτόν. Τό λέει ὁ ἴδιος ὁ Χριστός: «Ἐὰν οὖν προσφέρῃς τὸ δῶρόν σου ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον κἀκεῖ μνησθῇς ὅτι ὁ ἀδελφός σου ἔχει τι κατὰ σοῦ, ἄφες ἐκεῖ τὸ δῶρόν σου ἔμπροσθεν τοῦ θυσιαστηρίου καὶ ὕπαγε πρῶτον, διαλλάγηθι τῷ ἀδελφῷ σου καὶ τότε ἐλθὼν πρόσφερε τὸ δῶρόν σου». Νά πάεις πρῶτα νά συμφιλιωθεῖς μέ τόν ἀδελφό σου, νά συγχωρεθεῖς, γιά νά γίνεις ἄξιος. Ἄν δέν γίνει αὐτό, δέν μπορεῖς νά προσευχηθεῖς. Ἄν δέν εἶσαι ἄξιος, δέν μπορεῖς νά κάνεις τίποτα. Ὅταν τακτοποιήσεις ὅλες τίς ἐκκρεμότητες καί ἑτοιμασθεῖς, τότε πάεις καί προσφέρεις τό δῶρο σου.
Ἄξιοι γίνονται ὅσοι ἐπιθυμοῦν καί λαχταροῦν νά γίνουν τοῦ Χριστοῦ, ὅσοι δίνονται στό θέλημα τοῦ Θεοῦ. Νά μήν ἔχεις κανένα θέλημα, αὐτό ἔχει μεγάλη ἀξία, εἶναι τό πᾶν. Ὁ σκλάβος δέν ἔχει κανένα θέλημα. Τό νά μήν ἔχομε κανένα θέλημα μπορεῖ νά γίνει μ΄ἕναν τρόπο ἁπαλό• μέ τήν ἀγάπη στόν Χριστό καί τήν τήρηση τῶν ἐντολῶν Του. «Ὁ ἔχων τὰς ἐντολάς μου καὶ τηρῶν αὐτάς, ἐκεῖνός ἐστιν ὁ ἀγαπῶν με· ὁ δὲ ἀγαπῶν με ἀγαπηθήσεται ὑπὸ τοῦ Πατρός μου καὶ ἐγὼ ἀγαπήσω αὐτὸν καὶ ἐμφανίσω αὐτῷ ἐμαυτόν»
Χρειάζεται ἀγώνας. Ἔχομε νά παλέψομε «πρὸς τοὺς κοσμοκράτορας τοῦ σκότους τοῦ αἰῶνος τούτου». Ἔχομε νά παλέψομε μέ τόν «λέοντα τὸν ὠρυόμενον». Δέν ἐπιτρέπεται στόν ἀγώνα νά ἐπιτύχει ὁ πολυμήχανος. Αὐτό προϋποθέτει δάκρυ, μετάνοια, προσευχή, ἐλεημοσύνη, αἴτηση μέ συνοδεία τήν ἐμπιστοσύνη στόν Χριστό καί ὄχι τήν ὀλιγοπιστία. Μόνον ὁ Χριστός μπορεῖ νά μᾶς βγάλει ἀπ΄τόν κλοιό τῆς ἐρημιᾶς. Προσευχή καί μετάνοια καί ἐλεημοσύνη. Δῶστε ἔστω κι ἕνα ποτήρι νερό, ἄν δέν ἔχετε χρήματα. Καί νά ξέρετε ὅτι ὅσο ἁγιάζεσθε, τόσο εἰσακούονται οἱ προσευχές σας.

«Αγαπήσωμεν αλλήλους»

«Αγαπήσωμεν αλλήλους»

• 
  

«Αγαπήσωμεν αλλήλους»

Οσίου Σιλουανού του Αθωνίτου

Ο Κύριος µας έδωσε την εντολή ν’ αγαπούμε αλλήλους.

Σ’ αυτό έγκειται η ελευθερία: Στην αγάπη για τον Θεό και για τον πλησίον.

Εδώ βρίσκεται και η ελευθερία και η ισότητα.

Στην κοσμική τάξη είναι αδύνατο να υπάρξει ισότητα - αυτό όμως δεν έχει σημασία για την ψυχή.

∆εν μπορεί να είναι ο καθένας βασιλιάς ή άρχοντας, πατριάρχης ή ηγούμενος ή διοικητής.

Μπορείς όμως σε κάθε τάξη ν’ αγαπάς τον Θεό και να είσαι ευάρεστος σ’ Αυτόν – κι’ αυτό είναι το σπουδαίο.

Κι όσοι αγαπούν περισσότερο τον Θεό επί γης, θα έχουν μεγαλύτερη δόξα στη Βασιλεία και θα είναι πιο κοντά στον Κύριο.

Ο καθένας θα δοξασθεί κατά το μέτρο της αγάπης του.

Έμαθα πως η αγάπη ποικίλλει ως προς την έντασή της.

Όποιος φοβάται τον Θεό, φοβάται να Τον λυπήσει µε κάτι αυτός είναι ο πρώτος βαθμός.

Όποιος έχει το νου καθαρό από εμπαθείς λογισμούς, αυτό είναι ο δεύτερος βαθμός, μεγαλύτερος από τον πρώτο.

Όποιος αισθητά έχει τη χάρη στην ψυχή του, αυτός είναι ο τρίτος βαθμός της αγάπης, ο ακόμα μεγαλύτερος.

Η τέταρτη βαθμίδα, η τέλεια αγάπη για τον Θεό είναι όταν έχει κανείς τη χάρη του Αγίου Πνεύματος και στην ψυχή και στο σώμα.

Αυτών των ανθρώπων αγιάζουν τα σώματα και μετά τον θάνατο τους γίνονται άγια λείψανα. Έτσι γίνεται µε τα σώματα των αγίων μαρτύρων, των προφητών, των οσίων ανδρών....

Πηγή: http://isagiastriados.com

Αναρτήθηκε από ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΤΖΙΟΡΤΖΙΟΣ στις 11:16 μ.μ.

Γιώργος Παπαθανασόπουλος, Προσέγγιση στη φιλοσοφική σκέψη του Γιώργου Σαραντάρη

Προσέγγιση στη φιλοσοφική σκέψη του Γιώργου Σαραντάρη*

Του Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

        Ένας μη ειδικός, που εκτίμησε βαθιά την ψυχή και το έργο του ποιητή και στοχαστή Γιώργου  Σαραντάρη(1908-1941), όταν καλείται να μιλήσει για τη φιλοσοφική του σκέψη, το μόνο που μπορεί να κάνει είναι να την προσεγγίσει με επίγνωση της αναξιότητάς του.

        Η σκέψη του Σαραντάρη και η αυστηρή  κριτική του στη φιλοσοφία και στα ηδονιστικά βιώματα της Δύσης με είχαν εντυπωσιάσει, αλλά δεν τολμούσα να εκφραστώ δημόσια. Δεν είχα την εξειδίκευση για να γράψω περί των μοναδικών και ρηξικέλευθων φιλοσοφικών σκέψεων του.  Όμως ένας λόγος του πρώτου του εξαδέλφου, αρχιτέκτονα Παναγιώτη Σαραντάρη, προς τον  οποίο είμαι ευγνώμων, με ενθάρρυνε. Όταν με ρώτησε γιατί θέλω να ασχοληθώ και να γράψω για τον Γιώργο Σαραντάρη, του εξομολογήθηκα πως με έχει εντυπωσιάσει ο φιλοσοφικός του λόγος και το ήθος στη σκέψη και στα  βιώματά του . Τότε εκείνος μου είπε κάτι που δεν θα το λησμονήσω ποτέ:

«Να πας να βρεις τον Ζήσιμο Λορεντζάτο και αυτός θα σε βοηθήσει. Όταν γνωριστήκαμε μου είπε ότι ο Γιώργος έχει γράψει αξιόλογη ποίηση, αλλά ακόμη πιο αξιόλογος είναι ο στοχασμός του, που άρδευσε την ποίηση του». 

Πήγα και βρήκα τον αείμνηστο Ζήσιμο Λορεντζάτο στο σπίτι του, στην Κηφισιά. Με δέχθηκε προφρόνως, με ενίσχυσε να γράψω για τον Σαραντάρη και μου αφιέρωσε το πόνημά του «Διόσκουροι», στο οποίο αναφέρεται στο έργο και στον στοχασμό των δύο ταλαντούχων Ελλήνων πνευματικών ανθρώπων της δεκαετίας του 1930, του Γιώργου Σαραντάρη και του Δημητρίου Καπετανάκη, που απεβίωσαν νεότατοι. Ο Λορεντζάτος μου επαλήθευσε το λόγο του Παναγιώτη Σαραντάρη και με παρέπεμψε στο βιβλίο του, όπου γράφει:

«Η σχέση του Σαραντάρη με την ποίηση δεν μπορούσε να είναι ποτέ αισθητική ή άλλο παρόμοιο, αλλά στάθηκε σχεδόν από την αρχή καθαρά πνευματική ή μεταφυσική, μια ανάβαση από <ένα τώρα που δεν θυμάμαι πότε αρχίνησε!> σε ένα πάντα που δεν τελειώνει ποτέ. Ο Σαραντάρης δεν ξεχνούσε πως βρισκόμαστε εδώ μονάχα με το ένα ποδάρι, πως το άλλο ποδάρι μας λογαριάζεται κιόλας ξεκινημένο για αλλού…».

Στον 20ό αιώνα διακρίθηκαν για το έργο τους  πολλοί Έλληνες διανοούμενοι.  Όμως ο Σαραντάρης ξεχωρίζει από όλους τους άλλους. Είναι ο πρώτος και ο μόνος στα νεώτερα χρόνια, που δημιουργεί μιαν αυθεντική ελληνική υπαρξιακή φιλοσοφική σκέψη. Είναι ο πρώτος και ο μόνος που δεν αγνοεί – αντίθετα την θεωρεί βάση της σκέψης του – την έλευση και την παρουσία του Ιησού Χριστού στην Ιστορία. Όλοι οι υπόλοιποι με εργαλείο τους τη λογική και στηριζόμενοι στην αρχαία ελληνική ή στη δυτική φιλοσοφία επιχειρούν να απαντήσουν σε ιδεολογικά ή/και κοινωνικά ζητήματα. Στην κριτική που δέχθηκε από τον φίλο του Κων. Δεσποτόπουλο για το φιλοσοφικό του δοκίμιο «Η παρουσία του ανθρώπου» ο Γ. Σαραντάρης έγραψε:

«Ο κ. Δεσποτόπουλος με κατηγορεί πως ζήτησα στο βιβλίο μου να σβύσω τη μεγάλη ελληνική φιλοσοφική παράδοση, κι εννοεί την προχριστιανική. Οφείλω να δηλώσω απερίφραστα πως δεν είχα μια τέτοια πρόθεση. Αναφέρομαι βέβαια, και υποστασιακά και ιστορικά, στο Χριστιανισμό, στο πρόσωπο του Χριστού, για να είμαι ακριβέστερος. Ο στοχασμός μου, όταν εγκαταλείπει τη δική μου ζωή, και ζητά μιαν αρχή που αναμφισβήτητα νικά το θάνατο, ανακαλύπτει μονάχα το πρόσωπο του Χριστού. Τούτο όμως δεν σημαίνει πως αρνούμαι την αρχαία ελληνική φιλοσοφία. Μονάχα, που τη συμβολή της στον πολιτισμό της οικουμένης θα την εκτιμήσω από τη σχέση της με τον Χριστιανισμό, και όχι από τη σχέση της με το λεγόμενο σημερινό ευρωπαϊκό πολιτισμό. Όταν καταδικάζει κανείς σήμερα το λεγόμενο πολιτισμό της Δύσης, γιατί  παρερμήνευσε την αλήθεια του Χριστού, δεν είναι κατ΄ αρχήν άδικος, γιατί μπορεί να βρει επιχειρήματα προς υποστήριξη της θέσης του. Άδικος όμως, και ανόητος, θα ήταν πασιφανώς εκείνος που θα έφερνε την ίδια κατηγορία ενάντια στους αρχαίους Έλληνες! Με άλλο κριτήριο μπορούμε και πρέπει να κρίνουμε ό, τι γίνηκε πρώτα από την ενσάρκωση του Χριστού, με άλλο ό, τι γίνηκε ύστερα».

Κατά τον Σαραντάρη γνήσια φιλοσοφούν πρώτον  όσοι ενεργητικά πιστεύουν και δεύτερον όσοι αντιμετωπίζουν το θάνατο:

«Όταν μήτε ενεργητικά πιστεύουμε, μήτε θυμούμαστε πως θα πεθάνουμε, τότε δεν φιλοσοφούμε, τότε δεν μπορούμε να φιλοσοφήσουμε».  Για να καταλήξει στον λόγο που ο Λορεντζάτος χαρακτηρίζει χρυσό: « Έξω από την πίστη όλα είναι τύχη».

Η φιλοσοφική σκέψη και τα βιώματα του Σαραντάρη δεν ήταν και δεν είναι εύκολο να γίνουν αποδεκτά. Στην πλειονοψηφία των ανθρώπων επικρατεί πλήρως ο «ηδονισμός», και η προσκόλλησή τους μόνο στα γήινα, στα φθαρτά. Κατά τον Σαραντάρη ο ηδονιστής είναι το άτομο που πεθαίνει άτομο. Είναι το ον που δεν βρίσκει ένα μεταφυσικό σκοπό που να του ταιριάζει. Για να έχει αυτή την αυτονομία ο άνθρωπος απολυτοποιεί τα πάθη και τη λογική του, κάτι που ο Σαραντάρης αποδεικνύει ως απολύτως  παράλογο. Σε μια σκέψη του περί ιδεοκρατίας γράφει, στις 8 Ιανουαρίου του 1939: « Η τυπική λογική κρύβει τη διάθεση του ανθρώπου που δεν πιστεύει, να δώκει υπόσταση σε ό, τι είναι φθαρτό, και να αφαιρέσει την υπόσταση από ό, τι είναι ύπαρξη και αλήθεια».  Και, όπως έγραψε στον Κων. Δεσποτόπουλο, ενώ δικαιολογεί τους αρχαίους προχριστιανικούς  Έλληνες, που προβληματίζονται και φιλοσοφούν με βάση τη λογική τους, θεωρεί απαράδεκτο αυτό να συμβαίνει στους μετά την έλευση του  Χριστού φιλοσόφους. Στο δοκίμιό του «Η παρουσία του ανθρώπου» σημειώνει: «Η φιλοσοφία της Ευρώπης είναι φτωχή, και ανεπαρκής για την τωρινή νεότητα, ακριβώς γιατί δε νίκησε το φόβο του θανάτου».

Τον ηδονισμό και τον αισθησιασμό ο Σαραντάρης τον απορρίπτει  στην Τέχνη, νευραλγικό τομέα της πνευματικής και κοινωνικής ζωής, όπως σημειώνει. Ο Σαραντάρης αναγνωρίζει την έμπνευση, την αισθητική ικανότητα και το λογοτεχνικό ταλέντο στους Σαίξπηρ και Γκαίτε και από τους Έλληνες στους Καβάφη και Σεφέρη, αλλά είναι κριτικός στο έργο τους, ως « άγονο πνευματικά». Γι’ αυτό και τονίζει πως ο ανιχνευτής της ζωής με προορισμό την αιωνιότητα  Ντοστογιέφσκι «είναι η άρνηση του Γκαίτε και του Σαίξπηρ και πως όποιος παραδέχεται σοβαρά τον Ντοστογιέφσκι δεν μπορεί να παραδεχτεί τον Γκαίτε και τον Σαίξπηρ, όπως όποιος παραδέχεται την αλήθεια του Χριστού δεν μπορεί να παραδεχτεί άλλην αλήθεια».

Η άρνησή του προς τον ηδονισμό και τον υλισμό έκαμε τον Σαραντάρη να είναι αντίθετος στον μαρξισμό και στον φροϋδισμό, καθώς επίσης και στον υπερρεαλισμό στην Τέχνη. Για τον μαρξισμό και τον φροϋδισμό έγραψε:

 «Είναι θεωρίες που θυσιάζουν τον άνθρωπο στο θάνατο και δεν το γνωρίζουν. Είναι διαστροφές που γεννήθηκαν από έναν αχαλίνωτο ηδονισμό. Στην επιφάνεια χαρίζουν το μίσος, στο βάθος την πεποίθηση του θανάτου. Η ηδονή του θανάτου, του θανάτου όλου του κόσμου, τις διατρέχει».

Για τον υπερρεαλισμό και σε απάντηση του στον Νίκο Καλαμάρη, μέσα από τις στήλες του περιοδικού «Νέα Γράμματα», τον Μάϊο του 1937, γράφει: «Ο υπερρεαλισμός γίνεται τότε ό, τι μπορεί να υποθέσει κανείς το πιο αντιπνευματικό. Σκέτος ηδονισμός, μοιάζει φαντασιοπληξία (κάποτε εξαιρετικά έξυπνη και εφευρετική) στον Νταλί, διαυγής επιθυμία της υλικής ευημερίας στον Μπρετόν». Σημειώνεται ότι ο Σαραντάρης σε γράμμα του από την Ιταλία, όπου είχε πάει για την κηδεία του πατέρα του, είχε συμβουλεύσει τον φίλο του Οδυσσέα Ελύτη να απομακρυνθεί από τον υπερρεαλισμό.

Ο Σαραντάρης  υποβαθμίζοντας κάθε τι το υλικό μπορούσε με τα μάτια της ψυχής του να βλέπει πολύ μακρύτερα της εποχής του. Στα 1937 και στην παντοδυναμία του Στάλιν γράφει:

 « Πιστεύω πως η Ρωσία  ύστερα από το σφάλμα που διέπραξε να υποταχθεί στην υλιστική κοσμοθεωρία του μαρξισμού και την πρόσκαιρη πείρα του ιδιότυπου σοσιαλιστικού συστήματος που σήμερα της δίνει την κατεύθυνση, θα γίνει ξανά χριστιανή – ορθόδοξη, αλλά προικισμένη με μια δύναμη και μια επιβολή πάνω στον πολιτισμένο κόσμο, που αναμφισβήτητα της έλειπαν στο παρελθόν». Σημειώνεται ότι ειδικοί στρατηγικοί αναλυτές της Δύσης περί το τέλος της δεκαετίας του 1980 και ενώ ο Γκορμπατσώφ έκανε απέλπιδες προσπάθειες να περισώσει την καταρρέουσα αυτοκρατορία θεωρούσαν απατηλά τα όσα συνέβαιναν και δήλωναν πως η ΕΣΣΔ εξακολουθούσε να είναι ισχυρή και απειλή για την ανθρωπότητα…

 Ως προς τις κρίσεις που διέρχεται η ανθρωπότητα και σήμερα   διέρχεται η χώρα μας είχε τονίσει ότι αυτή προέρχεται από εμάς τους ίδιους. Ο αείμνηστος αξιόλογος φιλόλογος  και στοχαστής Βασ. Τατάκης έγραψε στο περιοδικό της Θεσσαλονίκης «Μακεδονικές Ημέρες» το 1937 πως ο Σαραντάρης με τόλμη για τα χρόνια εκείνα, είχε διαπιστώσει:

«Πέρασε  πια ο καιρός που οι άνθρωποι πίστευαν βαθιά πως η κρίση είναι μόνο, ή κυρίως οικονομική. Το στάδιο αυτό το περάσαμε. Είμαστε πιο έτοιμοι να δούμε πως η κρίση θρονιάζει μέσα μας».

Ένας από τους ποιητές που είχα την ευλογία να συναντήσω και να συζητήσω μαζί του για τον Σαραντάρη ήταν ο αείμνηστος Τάκης Βαρβιτσιώτης. Ήταν από τους λίγους που τον ένιωσε και το έγραψε, και μάλιστα αρκετά νωρίς. Στη «Διαγώνιο», το 1958, σε άρθρο με τίτλο «Ποίηση και ποιητικά θέματα του Γιώργου Σαραντάρη», μεταξύ άλλων, τονίζει:

«Για τον Σαραντάρη που ήταν σφοδρός πολέμιος κάθε ωφελιμιστικής και ηδονιστικής αντίληψης, η ποίηση δεν αποτελούσε μια πρόσθετη τέρψη για την καλοπέραση των αστών, αλλά ένα μέσο, έναν αγώνα για να νοιώσουμε την αλήθεια του ανθρώπου, μια λύση, τη μόνη δυνατή και σωτήρια λύση, το μόνο τρόπο να διαφύγουμε από την αθεράπευτη αθλιότητα της ανθρώπινης μοίρας, να νικήσουμε την αγωνία του θανάτου και τη βεβαιότητα του μηδενός, τη μόνη κατάφαση της αθανασίας».

Οι φιλοσοφούντες αξιόλογοι επιστήμονες και διανοούμενοι της εποχής (Παν. Κανελλόπουλος, Κων. Τσάτσος, Ιωαν. Θεοδωρακόπουλος, Κων. Δεσποτόπουλος, Ιωαν. Συκουτρής) εκτίμησαν τη σκέψη του Σαραντάρη, αλλά είχαν διαμορφώσει μιαν άλλη κουλτούρα, επηρεασμένη από τη γερμανική διανόηση και τον γερμανικό ιδεαλισμό και δεν μπόρεσαν να τον καταλάβουν, ή δεν μπόρεσαν να αποδεχθούν τη κριτική σκέψη του  για τη Δύση και για τους λογοτέχνες και φιλοσόφους που θαύμαζαν (Καντ, Σπινόζα, Γκαίτε, Σαίξπηρ κ.α.).

Ο Παν. Κανελλόπουλος σημειώνει πως το δοκίμιο του Σαραντάρη «Συμβολή σε μια φιλοσοφία της Ύπαρξης» του αποκάλυψε το απύθμενο βάθος της σκέψης του και τον έκανε να γράψει ένα μεγάλο κριτικό σημείωμα στο 4ο τεύχος του περιοδικού «Αρχείο Φιλοσοφίας και Θεωρίας των Επιστημών». Σ’ αυτό σημειώνει ότι ενώ τίποτα από όσα γράφει ο Σαραντάρης δεν θα μπορούσε να βγει από το στόμα του, εν τούτοις αρνείται να τον αντικρούσει, γιατί «μιλάει αληθινά». Μόνο αρνείται τις σκέψεις του για τους Γκαίτε και Σαίξπηρ, που θεωρεί ότι τους έχει παρεξηγήσει… Παράλληλα σημειώνει πως «είναι αδύνατο να ξεχωρίσουμε τον ποιητή Σαραντάρη από τον φιλόσοφο Σαραντάρη. Ο ένας εισχωρούσε στον άλλον».

Ο Κων. Τσάτσος σε συνέντευξη του, που είναι γραμμένη στο εξαίρετο βιβλίο της Ολυμπίας Καράγιωργα «Γιώργος Σαραντάρης – Ο Μελλούμενος» τονίζει για τη φιλοσοφική του σκέψη:

« Ο Γιώργος Σαραντάρης δεν εντάσσεται πουθενά. Βρίσκεται έξω από την παράδοση της κλασσικής φιλοσοφίας, έξω από την παράδοση του Μαρξισμού και του Σενσουαλισμού. Είχε μια εντελώς δική του, αυτόνομη κοσμοθεωρία. Κι ένα βαθύτατα θρησκευτικό συναίσθημα στη βάση της… Λίγο μετά τον θάνατο του είχα γράψει γι’ αυτόν στα <Νεοελληνικά Γράμματα>: < …Από το θρανίο ο Σαραντάρης και από την έδρα εγώ, τα τελευταία χρόνια συγκρουστήκαμε… Παρά τις διαμαρτυρίες πολλών άλλων δεχόμουνα αυτές τις διακοπές, μόνο και μόνο γιατί μαρτυρούσαν πνευματική αγνότητα και πνευματικό πάθος και γιατί χτυπώντας τον αναγκαίο εκείνη την ώρα δασκαλισμό μου, θύμιζαν, έστω άκαιρα, τις μεταφυσικές αρχές που στέκουν πέρα από τα συγκεκριμένα και μάλιστα τα μεθοδολογικά θέματα της φιλοσοφίας… Ο Σαραντάρης ήταν πλούσιος σε ψυχολογικές αποχρώσεις και σε καλλιτεχνικές ευαισθησίες, πολιτισμένος, αγνός, καθαρός και τίμιος».

Θα τελειώσω με την σκέψη του Ζησ. Λορεντζάτου, που είναι γραμμένη στα «Collectanea» του (Εκδ. Δόμος):

«Μπορεί να γελιέμαι, αλλά μοιάζει να μην είχε μεγάλη τύχη στην Ελλάδα η σκέψη του Σαραντάρη δυο φορές ως τώρα: και όταν την πρωτοπαρουσίασε ο ίδιος στο ελληνικό κοινό με τα δημοσιεύματα του και όταν – πάει κάμποσος καιρός – δοκίμασα, χρόνια αργότερα, να την παρουσιάσω ή αναπτύξω στο ίδιο κοινό με μια πλουσιότερη προοπτική και να την εντάξω μέσα στη γενικότερη σύγχυση και ασυναρτησία της <σήμερον απροσδιορίστου εποχής> (Παπαδιαμάντης). Όποια τύχη έλαβαν μακροπρόθεσμα τότε τα γραφόμενα του, την ίδια τύχη βλέπω να λαβαίνουν – βραχυπρόθεσμα τουλάχιστον – τα γραφόμενα μου τώρα γι’ αυτόν. Ωστόσο μια σκέψη δεν κρίνεται από την τύχη που λαβαίνει, καλή ή κακή, αλλά από τη βαρύτητα της. Και στο σημείο αυτό πρέπει, νομίζω, πάντα να είναι κανένας αισιόδοξος ή να προσμένει το καλύτερο από τις ερχόμενες νεότερες γενιές. Υπομονή».

Ο Ζήσιμος Λορεντζάτος εκεί που βρίσκεται πρέπει να είναι ικανοποιημένος. Από τις νεότερες γενιές όλο και περισσότεροι  γνωρίζουν τον Γιώργο Σαραντάρη. Και η σημερινή εκδήλωση στην ιδιαίτερη πατρίδα των προγόνων του αυτό αποδεικνύει.-

*Ομιλία στο Λεωνίδιο Αρκαδίας το Σάββατο, 27 Σεπτεμβρίου 2014

Αναρτήθηκε από Katanixis miden στις 10/01/2014 08:23:00 π.μ.

Μητροπολίτης Μόρφου Νεόφυτος: «Παραπληροφόρηση η δήθεν επιστολή «επιτίμιο» που έβαλε ο όσιος Πορφύριος στον Γέροντα Παΐσιο»

Μητροπολίτης Μόρφου Νεόφυτος: «Παραπληροφόρηση η δήθεν επιστολή «επιτίμιο» που έβαλε ο όσιος Πορφύριος στον Γέροντα Παΐσιο»

Του Βασίλη Χαραλάμπους

Σε ανάρτηση στην ιστοσελίδα της Ιεράς Μητροπόλεως Μόρφου, ημερομηνίας 22 Σεπτεμβρίου 2014, που τιτλοφορείται «Μητροπολίτης Μόρφου Νεόφυτος: ‘’Παραπληροφόρηση η δήθεν επιστολή ΄΄επιτίμιο΄΄ που έβαλε ο Όσιος Πορφύριος στον Γέροντα Παΐσιο», αναφέρει «Ο Μητροπολίτης Μόρφου Νεόφυτος φιλοξενούμενος στη ραδιοφωνική εκπομπή ‘’Ελεύθερο Βήμα’’ του ΡΙΚ (10.09.2014), αποκαθιστά την αλήθεια σχετικά με το δήθεν επιτίμιο που έβαλε ο Όσιος Πορφύριος στον Γέροντα Παΐσιο για τις θέσεις του που εξέθεσε γραπτώς για το 666, τον Αντίχριστο, την ‘’κάρτα’’ κ.ά, κι εξηγεί ότι αυτό το γεγονός δεν συνέβη ποτέ κι ότι ήταν προϊόν παραπληροφόρησης, που κακώς ο ίδιος μετέφερε σε εκπομπή  και πάλι του ΡΙΚ πριν από 14 χρόνια».

Τούτη είναι σαφέστατη απάντηση, στο συρφετό των υποτιμητικών σχολίων για τον Γέροντα Παΐσιο, αναφορικά με βίντεο το οποίο έχει αναρτηθεί στο διαδίκτυο (9 Φεβρουαρίου 2012 – uploaded by Anazitiseis) και τιτλοφορείται «Το επιτίμιο του π. Πορφυρίου προς τον π. Παΐσιο» και αφορά τη συνομιλία του κ. Κλείτου Ιωαννίδη με τον Μητροπολίτη Μόρφου, σχετικά με το επιτίμιο του Αγίου Πορφυρίου στον Γέροντα  Παΐσιο.  Το επιτίμιο αυτό αναφέρεται στο γεγονός της αναφοράς του Γέροντος Παϊσίου, στα εθνικά και εσχατολογικά θέματα.  

Όσον αφορά τα εθνικά θέματα η δήθεν υπόδειξη του Αγίου Πορφυρίου ήταν «αυτά είναι έγνοια των πολιτικών και στρατιωτικών και όχι των μοναχών, ούτε των Αρχιερέων καν».   Κάποιοι  εμπαθώς και λανθασμένα την δήθεν επιστολή του Οσίου Πορφυρίου, την  εξέλαβαν ως αρωγό στις δικές τους στρεβλές απόψεις για το εθνικό θέμα της Κύπρου, με προεξάρχουσα την παρελθοντική εμμονή τους, στο καταστροφικό για την πνευματική πρωτίστως πορεία των Ορθοδόξων της Κύπρου, Σχεδίου Ανάν.  Η δημοσιότητα που δόθηκε στο βίντεο αυτό και οι απαράδεκτοι σχολιασμοί που ακολούθησαν, σαφώς προσβάλλουν τον Γέροντα Παΐσιο.

Συνεπώς μετά και τη σχετική ανακοίνωση της Ιεράς Μητροπόλεως Μόρφου, κρίνεται απαραίτητη η απόσυρση από το διαδίκτυο του σχετικού βίντεο που τιτλοφορείται «Το επιτίμιο του π. Πορφυρίου προς τον π. Παΐσιο» και αφορά τη συνομιλία του κ. Κλείτου Ιωαννίδη με τον Μητροπολίτη Μόρφου, καθότι προσβάλλει  πρωτίστως τον Γέροντα Παΐσιο, αλλά και το Άγιο Πορφύριο, που φέρεται  αντικανονικώς να χρησιμοποιεί το επιτίμιο.  

 

Αναρτήθηκε από Katanixis miden στις 10/01/2014 08:34:00 π.μ.